آنتی‌اکسیدان Neconox 1010

 

آنتی اکسیدان 1010 با نام علمی Pentaerythritoltetrakis (3-(3,5-di-tert-butyl-4-hydroxyphenol)propionate)  و نام تجاری نکونوکس 1010 (Necnox 1010)  با ساختار شیمیایی زیر یک آنتی اکسیدان اولیه برای پلیمرها می باشد. این ترکیب پودری سفید رنگ است که به راحتی در کلروفرم و تولوئن محلول و در آب نامحلول می باشد. این ماده بی طعم و بی بو، فراریت کم و سازگاری بالاست.

معمولاً متناسب با چگونگی روش تهیه و کریستالیزاسیون به چهار فرم کریستالی متفاوت یافت می شود که هر فرم دارای دارای خاصیت فیزیکی متفاوتی است. این چهار فرم کریستالی را با پیشوندهای α، β، δ، و γ از هم متمایز می سازند که از میان این چهار فرم کریستالی، فرم β خاصیت آنتی اکسیدانتی بیشتری را دارا می باشد. فرم β اگر برای مدتی طولانی در حالت محلول بماند یا اینکه در حالت کریستالیزاسیون باشد معمولاً به فرم α تبدیل می شود.

نکونوکس 1010 به عنوان یکی از معمولترین و متداولتربن آنتی اکسیدانهایی است که برای مقاوم سازی پلیمرها بویژه پلی اولفین ها بکار برده می شود. این ترکیب در زمره آنتی اکسیدانهای نوع اول بوده و در گروه پلی فنولهای استخلافی قرار می گیرد. با توجه به ساختار مولکولی این ترکیب امکان پخش بار رادیکال بر روی بخش بزرگی از مولکول وجود دارد. و از سوی دیگر وجود دو گروه حجیم و بزرگ ترشیو بوتیل که در موقعیت ارتو گروه هیدروکسی قرار گرفته امکان نزدیک شدن رادیکال تولیدی به زنجیر پلیمری را مشکل می سازد. همین گروههای حجیم ترشیو بوتیل علاوه بر اینکه با ایجاد ازدحام فضایی امکان واکنش دهی رادیکال با پلیمر را کاهش می دهد. از طریق خاصیت القایی نیز با جبران نسبی کاهش الکترونهای سیستم زمینه را برای پایداری بیشتر رادیکال و در نتیجه کاهش تمایل آن برای واکنش فراهم می آورد.

نکونوکس 1010 در پلی الفین ها، از قبیل انواع پلی اتیلن، پلی پروپیلن، پلی بوتن، و کوپلیمرهای الفینی از قبیل کوپلیمرهای اتیلن وینیل استات (EVA) استفاده می گردد. این ماده همچنین در فرآیند پلیمریزاسیون پلیمرهایی از قبیل پلی استال ها، پلی آمید ها، پلی اورتان ها، پلی استرها، PVC، همو و کوپلیمرهای استایرن، ABS، الاستومرهایی از قبیل لاستیک بوتیل، SBS، SEBS، EPM، و EPDM بهمراه لاستیک های مصنوعی دیگر، چسب ها، و رزین های چسبنده طبیعی و مصنوعی کاربرد دارد.

این محصول می تواند با افزودنی های تثبیت کننده از قبیل تیواترها (Thioethers)، فسفیت ها، فسفونیت ها، تثبیت کننده های سبک و ... نیز  مخلوط گردد و استفاده شود.

قابل ذکر است که مخلوط نکونوکس 1010 با نکوفوس 168 تاثیر بسیار مثبتی بر روی خاصیت انتی اکسیدانی این مواد می گذارد. در دستورالعمل مصرف این ترکیب میزان دوز مصرفی آن بین 500 تا 1000 ppm پیشنهاد شده است که می تواند پایداری طولانی مدتی را برای پلیمر به ارمغان آورد. سطح غلظت مجاز نکونوکس 1010 در ترکیبات پلیمری بسته به نوع ترکیبات فرق می کند که در زیر این میزان برای چند ترکیب آورده شده است:

در پلی الفین ها غلظت نکونوکس مجاز بین 0.05% و 0.4% می باشد.

در چسب های ذوب داغ غلظت نکونوکس مجاز بین 0.2% و 1% می باشد.

در رزین های چسبنده مصنوعی غلظت نکونوکس مجاز بین 0.1% و 0.5% می باشد.

 

برخی از خواص فیزیکی و شیمیایی این ماده در جدول ذیل آورده شده است:

 

خاصیت

مقدار

جرم مولکولی

1178

نقطه ذوب (سانتیگراد)

110-125

نقطه جوش (سانتیگراد)

1130

فشار بخار در 20 درجه سانتیگراد (Pa)

10-e7

چگالی (gr/cm3)

1.15

حلالیت در 20 درجه سانتیگراد (حلال gr/100gr )

استن

47

کلروفرم

71

اتانول

1.5

اتیل استات

47

نرمال هگزان

0.3

متانول

0.9

متیلن کلراید

63

تولوئن

60

آب

کمتر از 0.01